درجات ذکر

درجات ذکر

 

ذکر در جمیع مراتب، خلاص شدن از غفلت و نسیان به حسب هر مرتبه است و ذکر بر سه درجه است

1ـ درجه اول، ذکر ظاهر است که ثنای حق باشد به تقدیس و تنزیه و تسبیح و تحمید و تکبیر و توحید و تمجید؛ چون کلمه جامعه «سُبحانَ اللّه ِ وَ الْحَمْدُللّه ِ وَ لااِلهَ اِلاَّ اللّه ُ وَ اللّه ُ اَکْبَر وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّه ِ الْعَلِیِّ الْعَظیمِ».

و از اذکاری که بر قلوب، افاضه مراتب توحید می کند. این کلمه تامّه کامله مکمّله است که در ترتیب وجودِ مرکب از ظلمات، عنصری طبیعی و انوار روحی قدسی به غایت مناسب افتاده است که به نفی «لاإله» تصفیه ظلمات می کند و به اثبات «الاّاللّه» تجلیه انوار می نماید، لااله الاّاللّه می گوید.

و امّا دعای کلمات جامعه که در قرآن مجید واقع است؛ چون: «رَبَّنا آتِنَا فِی الدُّنیا حَسَنةً وَ فِی الاْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النّارِ» هر آیتی که مصدّر به ربّنا و ربّ واقع است از قبیل دعا است.

و اما اذکار را رعایتی است؛ یعنی اذکار را با رعایت حضور قلب ادا کند و در تلاوت کلام اللّه و ادای صلاة و اوراد و اوقات ترتیل، جمعیت خاطر و آداب و سنن مرعی دارد تا ظاهر وی ذاکر بود؛ یعنی ذکر ظاهر وی معتبر بود.

2ـ درجه دوم، ذکر حقی است که ذکر چنان بود که کسی را بر آن اطلاع نباشد. رسول صلی الله علیه و آله چنین فرموده است که ذکر خفی آن است که از مسامع، محفوظ و در مخازن الطاف الهی مخزون بود و این ذکر به هفتاد درجه بر ذکر ظاهر و علانیه ترجیح دارد و در وقت درماندگی بنده، میزان حسنات را از مساوات مساوی کثیره، ترجیح عظیم کند.

3ـ درجه سیّم، ذکر حقیقی است و آن مشاهده ذکر حق است مر تو را؛ یعنی دریابی این را که تو مظهر ذاکریّت حق تعالی گشته ای، حق تعالی تو را به این ذکر یاد کرده است در ازل آزال و این ذکر بین الذاکرین است. یکی ذکر ازلی، دیگر ذکر ابدی که موعود «فَاذْکُرُنی اَذْکُرْکُمْ» است. پس از شهود ذکر خود، خلاص شوی که خود را از میانه برداری تا در میان راه یابی و بشناسی که ذاکری که از شهود ذکر خود خلاص ناگشته، دعوی ذکر حقیقی کند، مفتری و کاذب بود.

/ 0 نظر / 116 بازدید